و در روايت ديگرى : ابو بكر و عمر درگذشتند و قرآن را جمع نكردند . . . و باز روايت ديگرى مىگويد : زيد قرآن را در پوست خرما و سنگ نوشت بعدها عمر آنها را در يك صحيفه گرد آورد كه قبلا به تفصيل بيان كرديم . « ابن شهاب » مىگويد : ابو بكر قرآن را در قرطاسهايى گرد آورده بود و از زيد درخواست كرد در اين مكتوب بنگرد « زيد بن ثابت » ابا ورزيد ناچار از عمر درخواست كرد كه زيد را به اين كار وادارد بعد زيد اين كار را انجام داد « 1 » . و اين مؤيد نظر ماست كه : ابو بكر مىخواست نسخه خود را كامل كند . و يك مصحف شخصى داشته باشد . و براى انجام اين مقصود از زيد كمك گرفت . زيد هم با كمك آيات متفرق و مكتوب بر پوست و استخوان و روايات شفاهى مردمان و محفوظات آنها اين كار را به انجام رساند و به خاطر رقابت پنهان ميان آنها از مراجعه به نسخه‌هاى كامل اصحاب خوددارى كرد . سياست هوشيارانه بعدها انصار ، دوستان و پيروان هوا و هوس در صدد برآمدند از اين كار خليفه يك استفاده سياسى و تبليغى كنند . و اين كار مستلزم انجام كارهايى بود كه نتيجه آن در تيرگى قرار دادن روايات جمع‌آورى قرآن در زمان پيامبر اكرم - ص - و روايات قرائت از روى مصحف بود . آنها همچنين حتى رواياتى را كه صريح در بودن مصاحف صحابه مىكرد ، از ميان برداشته ، و بهر حال هر روايتى كه به نحوى جلو اجراى كامل اين سياست را مىگرفت از صحنه ، خارج كردند و به نحوى تضعيف كردند . سپس ادعاى جديدى مطرح شد اساسا قرآن توسط خليفه اوّل - يا خليفه دوم - به صورت كامل تدوين شد . و به دست اينان بود كه قرآن به صورت يك مصحف مجموع درآمد . اين ادعا را تمام كسانى كه اين ميان سود مىبردند و همفكران و هم نظران سياسى آنها اشاعه دادند . و در صدد تأويل و يا حتى دور كردن هر روايتى برآمدند كه در انديشه جديد ترديدى ايجاد مىكرد . و به همين جهت رواياتى ساختند كه در مصاحف بزرگان صحابه طعن و نقصى وارد كنند كه مقدارى از اين روايات را قبلا ذكر كرديم .

--> ( 1 ) مشكل الآثار ، ج 3 ، ص 4 و ج 4 ، ص 192 . البيان خوئى ، ص 242 به نقل از : منابع متعدد و تاريخ القرآن الصغير ، ص 87 .